Nieuws

Een besluit over de Koepel

door Marceline Schopman op 18 februari 2017

De fractie van de PvdA Haarlem heeft de afgelopen negen maanden geworsteld, getwijfeld, gewikt en gewogen over het voorgenomen collegebesluit voor aankoop en directe verkoop (AB-BC) van de Koepel aan Panopticon. Donderdag 16 februari werd dit voorstel in de gemeenteraad besproken.

Na een marathonzitting tot 02.00 uur ’s nachts heeft het college besloten om, ondanks de eerdere meerderheid in de raad tegen deze doorverkoop, en de gelijke (18-18) stemuitslag van afgelopen donderdag, toch het collegebesluit uit te voeren. Waarom heeft de PvdA-fractie tegengestemd?

Enerzijds is daar een plan voor een University College (UC) in de Koepel. Een mooi plan. Een plan met onzekerheden maar ook met veel steun in de stad. Niet het enige plan, maar wel het meest uitgewerkte plan dat nu bekend is. Anderzijds zijn daar de financiële en juridische risico’s voor de gemeente; het risico dat het plan niet gerealiseerd wordt én dat andere potentiële mooie plannen via deze verkoopconstructie geen enkele kans krijgen. Die afweging heeft fractie de afgelopen negen maanden continu beziggehouden.

We stelden ons vragen als: Is het plan van Panopticon een unieke kans voor de stad? En moet dat dan per se in de Koepel? Hoe zeker is het dat het plan daadwerkelijk gerealiseerd wordt? Wat als de Koepel over twee jaar leeg staat, zonder universiteit en de gemeente in de maag zit met een ingewikkeld stuk vastgoed? Als de Koepel van de gemeente zou zijn, zouden we dan vanavond besluiten om de Koepel voor dit bedrag aan de stichting te verkopen? Dat zijn vragen die we ons steeds hebben gesteld, keer op keer. Het was geen gemakkelijke keuze.

Sinds de laatste vergadering kregen we nieuwe informatie. Er is een brief gekomen van de Triodos Bank en er zijn berichten gekomen van de Open Universiteit en de Vrije Universiteit, waarin zij aangeven het gesprek verder te willen aangaan om te onderzoeken of ze aan het realiseren van een UC kunnen meehelpen. We waarderen deze berichten en snappen dat dit het maximale is dat Panopticon op dit moment kan bereiken. Maar daar wringt ook gelijk de schoen. We vinden nog steeds dat er teveel vragen en onzekerheden en ongelijkheden in kansen open blijven staan om de AB-BC constructie te rechtvaardigen.

Het was niet makkelijk, zelfs verleidelijk, om te kiezen tussen het bekende: het al indrukwekkend uitgewerkte plan van Panopticon, en het onbekende: het resultaat van de Rijksprocedure. Maar de PvdA heeft vertrouwen in de Nota van Eisen en Ambities die op initiatief van de PvdA-fractie verder is aangescherpt. De Rijksprocedure voor verkoop voorziet eerst in een selectie op basis van EISEN (uit de Nota Ambities & Eisen) en vervolgens op basis van KWALITEIT, waarbij onze eigen gewaardeerde stadsbouwmeester deel uitmaakt van de selectiecommissie naast o.a. de Rijksbouwmeester. Pas na de selectie van plannen op de beste kwaliteit, komt bij de vijf overgebleven kwaliteitsplannen de hoogste bieder in beeld. Op het verzoek van de PvdA-fractie aan het Rijksvastgoedbedrijf om in die laatste ronde naast de prijs ook kwaliteit mee te wegen zoals nu als pilot in Amsterdam gebeurt bij de Bijlmerbajes, kregen we helaas geen akkoord. De strijd van ideeën kan volgens ons, en volgens de verantwoordelijk wethouder zoals hij zelf beaamde in zijn bijdragen, voor een mooie ontwikkeling van het gehele gebied rond de Koepel zorgen. En we hoopten oprecht dat ook Panopticon aan de openbare verkoop mee zou willen doen.

Voor de AB-BC-verkoop zien we te grote risico’s voor de gemeente. Misschien zijn we gekleurd door ervaringen in Haarlem die op een drama uitliepen. Lees echter de onderzoeken en adviezen van de Rekenkamercommissie er op na. Het college heeft in dit aangepaste voorstel gelukkig meer oog gekregen voor de risico’s die het oplevert voor de gemeente, met dank aan de inspanningen van met name de GroenLinks-fractie, maar er blijven financiële en juridische risico’s over die moeilijk of niet te beheersen zijn. Laten we er één risico uitpikken: het risico van de aanwezigheid van asbest. Indien de kosten van asbestverwijdering groter zijn dan een ton, gaat de koop niet door volgens het contract. Het college zegt daar zelf over dat er een gerede kans is dat er asbest in de Koepel zit door verbouwingen in de jaren ‘60 en ‘90. In het besluit vinden we ook meteen de beheersmaatregel van dit risico: een extra asbestonderzoek door het Rijk. Het Rijk heeft echter de afgelopen weken herhaaldelijk aangegeven geen extra onderzoek te willen doen. Ik heb diverse brieven en mails van het Rijk aan wethouder Van Spijk en burgemeester Wienen hierover ingezien en ter verifiëring de ambtenaar van het ministerie BZK afgelopen donderdag er persoonlijk over gesproken. Ook het ministerie bevestigde dat het college weet dat dit punt 100% niet-onderhandelbaar is! In het collegebesluit staat onomwonden dat er in dat geval dan niet tot aankoop overgegaan wordt. Toch zet het college de aankoop gewoon door.

Voor één fractielid; Aynan, sloeg de afweging de afgelopen dagen door naar het geven van het voordeel van de twijfel aan Stichting Panopticon, hij heeft voor het collegevoorstel gestemd. De rest van de fractie heeft een andere, unanieme, afweging gemaakt op basis van alle hiervoor genoemde argumenten en overwegingen en tegen het voorliggende collegebesluit gestemd. Evenals SP, CDA, VVD, Hart voor Haarlem en Fractie Mohr.

7 Responses to “Een besluit over de Koepel”

  1. Pieter Vonck schreef:

    De PvdA stemde tegen maar de beslissende stem waardoor het plan toch doorgang kan vinden , kwam van de PvdA -er Moussa Aynan. Hiermee heeft de partij zich in zijn geheel belachelijk gemaakt en wederom aangetoond een partij van draaikonten te zijn.

  2. Bert Rorije schreef:

    Wat goed dat de PvdA zo uitgebreid verantwoording aflegt over haar beweegredenen. Daar ben ik, als een van de initiatiefnemers van het andere plan de partij erkentelijk voor. Zo zou de politiek moeten functioneren. Helder, transparant en verantwoording afleggend aan de burger. De PvdA als rolmodel.

    Ik hoop dat zij met dit initiatief D66 weet te inspireren hetzelfde te doen. Zoals wethouder van Spijk de afgelopen maanden heeft geacteerd lijkt een voorbeeld van het tegenovergestelde gedrag te zijn: informatie achterhoudend, de ene partij bevoordelen boven de andere, het ontkennen dat er überhaupt andere gegadigden zijn met maatschappelijk drijfveren, de vragen van commissieleden negeren en nog veel meer. Ik zou heel graag willen weten waarom iemand op die plek dit gedrag vertoont, wat zijn drijfveren zijn. Zou D66 daar ook opening van zaken over willen geven? Zou de PvdA daar D66 toe kunnen verleiden?

  3. Ruud Antonisse schreef:

    Beste Marceline, een gemiste kans zou het geweest zijn om dit te laten schieten. Duidelijk een verdeelde raad en ook een verdeelde coalitie. En dan is er maar 1 van de PvdA die voor ja kiest. Een soort roepende in de woestijn. Wat moet Moussa zich hier opnieuw alleen hebben gevoeld. Ik kan mij niet voorstellen dat als alle fractieleden gewoon inhoudelijk, zonder partij druk, hier naar hadden gekeken, dat er dan werkelijk alleen maar nee stemmers waren geweest.

    Ik heb jullie van dichtbij meegemaakt en ik weet dat dit zo gaat. Denk dat bij de vergadering er vooral is gesproken over partijbelangen en zo. Dat is niet gezond mensen. Is er in de afweging überhaupt gevraagd aan de leden wat zij ervan vinden middels een ledenraadpleging? Hebben jullie wel enig idee hoe groot de winst is voor een stad als Haarlem om dit plan gerealiseerd te krijgen en weten jullie wel hoe moeilijk het is dat een bank zegt over een plan dat het een goed plan is. Risico’s..: Dat zijn normale ondernemers risico’s die je altijd hebt bij dit soort boven het koren uitstekende ondernemingen. Ja inderdaad regelmatig gaat het mis, maar als het lukt….. Kijk is naar de praktijk van onze podia, de ontwikkeling van de binnenstad.. het heeft wat gekost, maar nu plukken wij hier heerlijke vruchten van..

    Ik verwacht tot mijn verdriet dat jullie het Moussa kwalijk nemen en ik wil hier even kwijt dat hij in mijn ogen een held is en spreek mijn steun als Haarlemmer uit voor deze recalcitrante, moeilijke, radicale, pitbull en trouwe volksvertegenwoordiger. Ik zou vanavond bij jullie vergadering hem gewoon feliciteren en nu met hem schouders eronder en zorg dat het lukt. Wees kritisch, natuurlijk, maar ga ook gewoon een bijdrage leveren op de realisatie van dit stadsbreed gedragen plan!

    en eh, voorzitter, houdt ze bij elkaar alsjeblieft, anders word ik lid.. 😉

    Zet m aan! liefs ruud

  4. Wouter Boender schreef:

    Ik zit terwijl ik de uitgebreide verantwoording van Marceline lees wat aantekeningen te maken met een PvdA-balpen en wanneer ik het terug lees staan de volgende aantekeningen genoteerd:
    1. De gemeente moet geen besluiten nemen op geen en/of halve op geen enkele keiharde afspraak gebaseerd besluit nemen. (in andere gevallen zoals bij het Scheepmakerskwartier fase 2B, verlangen ze in beton gegoten juridische afspraken en dat is terecht).
    2. Niet gokken met door de burgers aan de gemeente toevertrouwd geld.
    3. en nee Ruud de gemeente is geen ondernemer en mag geen door jouw bedoeld ondernemersrisico nemen.
    4.Jammer dat Moussa tot een andere conclusie is gekomen en anders dan de rest van de fractie heeft gestemd, dit was echter niet zo’n principieel punt waar dat zou moeten kunnen is gewoon een punt waar de risico’s moeten worden afgewogen.
    5. Vraag mij toch af of het college (met Joyce) er verstandig aan gedaan heeft, terwijl zij dat juridisch misschien wel mag, toch door te zetten, lijkt mij erg stom om tegen de helft van de Rad in te gaan.

    Van mijn kant een pluim voor de informatie en een knoert goed besluit van de fractie en vraag mij af wie straks de rekening gaat betalen als het allemaal fout loopt, zal ik en mijn medeburgers wel zijn of zullen dat de college leden zijn?

  5. Wiebe Koster schreef:

    Onderstaande reactie heb ik geplaatst op Facebook, rubriek Stadspunten.
    De koepel affaire loopt uit de hand. Alles overziende is er sprake van slecht management, onhandig opereren van het college, te snel alles ‘principieel’ verklaren, afrekencultuur en teveel opspelende ego’s. Ook het standpunt van mijn PvdA is voor mij onbegrijpelijk (te veel met gestrekt been er in). Toch is er een goede oplossing: Overleg tussen collegepartners over de ontstane situatie waarbij Jeroen Fritz aankondigt Moussa Aynan uit zijn isolement te halen en voor gaat stemmen. Daarna iedereen maar even afkoelen. PS. Heropenen van het debat is stom. Dinsdag alleen eventuele stemverklaringen en stemmen. Daar zullen we het mee moeten doen.

    Wiebe Koster

  6. Wim de Groot schreef:

    Geachte mevrouw Schopman,

    Ik snap dat politiek bedrijven soms ingewikkelder is dan het simpel ergens voor of tegen zijn en ik heb zondermeer respect voor uw afweging inzake de Koepel. Maar als burger zie ik vooral de resultaten van deze afweging en daar word ik niet vrolijk van.

    Bij het ontbreken van een heldere visie, blijkt de keuze altijd in het voordeel van geld en sluitende gemeentebegroting en niet in die van onze leef kwaliteit. Zo zijn we recentelijk ook ons cultureel centrum De Egelantier kwijtgeraakt en is in onze stad in het verleden al heel veel stedelijk erfgoed (waaronder de omgeving rond de Amsterdamse poort en onze prachtige Spaarnekerk) verloren gegaan. Markante gebouwen op schitterende locaties opgeofferd aan de macht en kapitaalkracht van projectontwikkelaars, vanwege het ontbreken van VISIE en het hebben van angst voor te grote risico’s en te hoge kosten. Maar het is maar geld mevrouw Schopman. Al dat wikken en wegen destijds tot in de late uurtjes bij de Spaarnekerk zijn we als burger al lang vergeten, maar de pijn van die beslissing komen we dagelijks tegen. (Of bent u trots op het overgebleven torentje boven de FEBO daar ergens in Schalkwijk?)

    Geld kan niet de belangrijkste drijfveer of afweging zijn bij dit soort beslissingen. Daar staat teveel voor op het spel. Want eenmaal weg is weg en zo’n schitterend gebouw en ook zo’n bijzondere bestemming komt nooit meer terug!!! De verloedering van onze stad lijkt zo weer de kop op te steken en dan wordt Haarlem het Heerlen aan het Spaarne. En gelooft u mij, met een paar van dit soort afwegingen of beslissingen, gaat het zo weer die kant op.

    Mijn hoop is nu gericht op meneer Aynan, die de burgers van Haarlem, maar ook uw fractie een dienst heeft bewezen. Hij kan u en uw collega’s inspireren en met betere ideeën komen. Een visie van de PvdA op stadsontwikkeling die verder gaat dan de angst voor de kosten van asbest en risicomijdend is (ook het Rijksmuseum had asbest, so what….), maar lef toont, daadkrachtig is en waarbij ons cultureel en architectonisch erfgoed een goede bestemming krijgt en voor generaties behouden blijft.

    Met vriendelijke groeten,

    Wim de Groot

  7. Ruud Bergh schreef:

    Ook ik was diep teleurgesteld dat de fraktie zich heeft laten leiden door de angst in plaats van het vertrouwen en eigen kracht om een serieuze droom handen en voeten te geven. Pak de tweede kans en stem komende week alsnog voor en voorkom dat Haarlem haar naam als provinciestad in negatieve zin weer eens waarmaakt.